Pad Carigrada — kraj koji je trajao hiljadu godina

Kada je 29. maja 1453. godine sultan Mehmed II Osvajač ušao u Carigrad kroz probijene bedeme, okončao je postojanje države koja je neprekidno trajala od 330. godine — Vizantijskog carstva, poslednjeg direktnog naslednika Rimskog carstva.

Grad koji se nije mogao osvojiti

Carigrad (današnji Istanbul) branile su najmoćnije utvrde tadašnje Evrope — trostruki zidovi koji su odoleli brojnim opsadama tokom hiljadu godina. Arapske vojske, razni varvarski narodi, pa čak i Krstaši 1204. godine — svi su se, na ovaj ili onaj način, suočili sa ovim bedemima. Do 1453. grad je bio senka nekadašnje veličine, sa svega oko 50.000 stanovnika u nekada milionskoj metropoli.

Nova vrsta rata

Ono što je presudilo nije bila samo brojnost osmanske vojske, već i tehnologija: ogromni topovi koje je za sultana izlio mađarski livac topova Urban, sposobni da izbace kamena đulad tešku i po pola tone. Vekovima neosvojivi zidovi jednostavno nisu bili građeni da izdrže artiljeriju te razmere.

Opsada je trajala skoro dva meseca. Poslednji vizantijski car, Konstantin XI Paleolog, poginuo je braneći grad — prema predanju, skinuo je carska obeležja i poginuo kao običan vojnik, ne želeći da bude zarobljen.

Odjek koji traje vekovima

Pad Carigrada često se uzima kao simbolična prekretnica između srednjeg i novog veka u evropskoj istoriji. Za balkanske narode, uključujući i srpski, značio je i nešto neposrednije — Osmansko carstvo je time učvrstilo svoj položaj kao dominantna sila regiona za naredna stoleća.