Malo je priča o uspehu upečatljivijih od one Mihajla Pupina — dečaka iz vojvođanskog sela koji je stigao u Ameriku bez znanja engleskog i gotovo bez novca u džepu, a umro kao jedan od najuglednijih naučnika svoje generacije.
Od pašnjaka do Kolumbije
Pupin je u SAD stigao 1874. godine, radeći teške fizičke poslove da bi preživeo dok je učio jezik i pripremao se za upis na fakultet. Uspeo je da upiše i završi Univerzitet Kolumbija, gde će kasnije provesti veći deo naučne karijere kao profesor.
Izum koji je promenio telefoniju
Pupinov najpoznatiji doprinos nauci su takozvani “Pupinovi kalemovi” — kalemovi za indukciju koji su, ugrađeni duž telefonskih linija, omogućili jasan prenos glasa na mnogo veće daljine nego ranije. Ovaj patent doneo mu je bogatstvo i međunarodnu reputaciju, i decenijama je bio standard u telefonskoj industriji pre pojave novijih tehnologija.
Most između dve domovine
Pupin nikada nije zaboravio odakle je potekao. Bio je aktivan u zastupanju interesa Kraljevine Srbije, a kasnije Jugoslavije, u SAD, posebno tokom i nakon Prvog svetskog rata, koristeći svoj ugled da gradi veze između dve zemlje. Njegova autobiografija “Sa pašnjaka do naučenjaka” osvojila je Pulicerovu nagradu 1924. godine i ostaje jedno od najčitanijih svedočanstava o američkom “snu doseljenika” ispričanom iz srpske perspektive.
Izvori i literatura
- M. Pupin, Sa pašnjaka do naučenjaka, Beograd 1929.